گذري سريع به تاريخ ري:
بناي نخستين و اسطورهاي: شيث سر آدم يا هوشنگ پيشدادي و يا روي فرزند نوح و يا كيخسرو و پسر سياوش
در تورات: بنام راكس يا راگز به آن اشاره شده است
مادها: در محدوده ماد بزرگ بود. (506-612 ق.م)
هخامنشيان: در كتيبه بيستون بنام راگا آمده، اسكندر از راه همدان و ري به تعقيب داريوش پرداخت
سلوكيان: ويراني در اثر زلزله شديد، كولوس نام موطن خنود او رپس را بر آن نهاد
اشكانيان: زماني پايتخت شد و ارشكيه ناميده شد
ساسانيان: واگذاري حكومت آن به خاندان مهران، يزدگرد سوم در حال فرار به ري رفته و با برداشتن آتش مقدس آتشكده آن ديار به خراسان رفت.
خلفاي راشدين و امويان: فتح ري در زمان عمر به دست مسلمين، چند بار شوش و نقض عهد از سوي مردم.عباسيان:
اقامت المهدي در سال 141 هـ . ق در آن ـ تخريب قسمتي از شهر و ايجاد مسجد جامع و خندق بر گرد شهر، كمكم شهر رونق يافته و به عظمت رسيد.
سامانيان: استقلال ري در سال 289 به دست سامانيان
آلبويه: ري و بغداد دو شهر بزرگ دنياي آن عصر شد. در ري بناها و محلههاي مهمي ساخته شد.
غزنويان: عراق، در ري كشتار شيعيان شهر و قدرت يافتن تركان سني مذهب.
سلجوقيان: طغرل اول در سال 434 هـ . ق خرابيهاي محمود را آباد نموده و توسعه بقعه حضرت عبدالعظيم و كشته شدن طغرل سوم در ري
به دست سلطان محمد خوارزمشاه.
خوارزمشاه و مغول: حمله سلطان محمد و سپس حمله چنگيزخان و غارت و كشتار مردم و ساقط شدن اعتبار پيشين شهر، و آباداني يافتن ورامين به جاي شهر ري
صفويان: شهري ري در سال 909 هـ . ق به دست شاه اسماعيل آباداني مجدد يافت و توجه به بقعه حضرت عبدالعظيم و زيارتگاه شدن آن
قاجاريه: پايتختي تهران، رونق قصبه حضرت عبدالعظيم بجاري ري قديم توجه به توسعه و تكميل مجموعه آن حضرت
پهلوي: تخريب بافت قديم و بازار، تعريض خيابان و احداث مقبره رضاخان پهلوي
جمهوري اسلامي:تخريب قبر رضا پهلوي و ايجاد مدرسه علوم ديني ـ تخريب معابر خصوصي به منظور توسعه آستانه ـ تخريب سر در قديمي
آثار باستاني ري
1ـ دسته اول آنهائي هستند كه امروز نيز مانند روزگار باستان معمور و آباد هستند.
2ـ دسته دوم آثاري هستند كه اكنون خرابهاي بيش نيست و از آنها چيزي جز ديوارهاي ويران و مشتي خاك و سود و خيري باقي نمانده است.
دسته اول: اماكني مقدس ديني كه در آن معصوم زادگان و بزرگان مذهبي مدفون ميباشند.
1ـ بقعه حضرت عبدالعظيم «ع»
2ـ بقعه امامزاده حمزه «ع»
3ـ بقعه امامزاده طاهر «ع»
4ـ بقعه امامزاده عبدالله «ع»
5ـ بقعه بيبي شهربانو «ع»
6ـ بقعه ابنبابويه «ع»
7ـ بقعه جوانمرد قصاب «ع»
8ـ بقعه بيبي زبيده «ع»
9ـ بقعه ابوالفتوح رازي «ع»
دسته دوم: اماكن كه مخروبه و يا رو به ويراني نهادهاند.
الف: بقاياي آتشگاه ري: در دوازه كيلومتري جنوب شرقي حرم حضرت عبدالعظيم «ع» كه واقع است.
ب: باروي عظيمي كه ري برين را در ميان داشت قسمتهايي از آن در شمال چشمه و كارخانه گليسيرين و به نزديك قلعه كبري به چشم ميخورد.
ج: بقاياي كاخ فخرالدوله بر روي تپهاي كه به زمان ما تپه يا كوه سرسره ميناميدند.
د: بقاياي گنبد مرداويج: محله جيلا باد قديم حدود امينآباد فعلي.
هـ: بقاياي برج نقاره خانه: بر روي كوه طبرك قرار دارد.
و: استودان برزجوميد: بقاياي تعمير يافته اين بنا هم اكنون در بالاي كوه نقاره خانه فعلي طبرك قديم باقي است.
ز: قلعه گير يا دخمه گبرها: در دامنه شمالي كوه ري افتاده است و بقعه بيبي شهربانو به تقريب در همان محاذات در دامنه جنوبي كوه واقع است.
ح: قلعه طبرك: اين قلعه برفراز كوه طبرك بنا شده است.
ط: برج طغرل: شرح مفصل آن در صفحات بعدي آمده است.
مجموعه حضرت عبدالعظيم «ع»
بنا به نوشته شيخ جواد بن مهدي لاريجاني، در كتاب الخصائص العظيمه) ولادت آن حضرت به سال 173 هجري قمري در مدينه واقع شده و آن بزرگوار در 15 شوال 252 هجري قمري در شهر ري وفات يافت. حضرت عبدالعظيم «ع» معروف به سيدالكريم و كنيه ابوالقاسم فرزند علي بن حسن فرزند حسن بن زيد فرزند زيدبن امام حسن «ع» فرزند علي ابن ابي طالب است. موقعيت و مكان اوليه مقبره، چندي پيش از مرگ حضرت مردي بنام عبدالجبارين عبدالوها رازي كه از گفته قرويني ميتوان دريافت كه مذهب تسنن داشته است. در پي خوابي كه ديده بود باغ خود را براي دفن حضرت عبدالعظيم «ع» و ديگر شيعيان وقف كرد. پس از درگذشت حضرت جنازه او را در آن باغ نزديك درخت سيب به خاك سپردند. به همين مناسبت آرامگاه آن حضرت به مشهد الشجره معروف گشت. باغ مزبور در دروازه باطان يا باب طاق يا ماطاق بيرون از باروي ري عد اسلامي واقع بود و اين وضع تا حدود صد سال پيش دوام داشت. چنانكه ملاحسين كاشفي (906 هـ .ق) به اين معني تصريح دارد و نيز نقشه كرپورتر جهانگرد انگليسي حضرت عبدالعظيم را در بيرون حصار ري نشان ميدهد.
امامزاده حمزه «ع»: يكي از فرزندان 37 گانه امام موسي بن جعفر «ع» ميباشد. اما تاريخ وفات و شهادت و نيز خصوصيات ديگر وي در دسترس نيست. درباره محل دفن وي مورخين شيعه اصطخر شيراز راي ميدانند و عدهاي قم را، ولي احتمالا همين مكان معهود در ري ميباشد زيرا عموم مورخين و محدثين شيعه روايت منسوب به حضرت عبدالعظيم را كه نامبرده هر روز به زيارت قبر وي ميرفت را قبول دارند.
امامزاده طاهر «ع»: با بقعه و بارگاه وي در قسمت شمالي صحن حضرت عبدالعظيم قرار دارد امامزاده طاهر از عالمان و عابدان بوده و نسبت وي با هشت واسطه به امام زين العابدين ميرسد.
امامزاده عبدالله «ع»: زيارتگاهي كه امروز بنام امامزاده عبدالله معروف شده در واقع «حسين بن عبدالله» است كه عمدتاً به خاطر كينه او كه ابو عبدالله بوده و به تدريج در زبان عامه شهرت به امامزاده عبدالله پيدا كرده است وي از فرزندان امام زين العابدين است.
+ نوشته شده توسط آیدا زهتاب نایبی در دوشنبه
1387/11/28 و ساعت
15:52 |